خسرو افندی أوگلنه قدر قرآن یازمقله وقت كچیرییور ، اوگله دن صوڭره قاپولرینی زیارتجیلره آچييوردي . ” بو قاپویه كلوب ایمانی بر مسئله یی أوگرنمك ایسته ینلره بن قاپومی آچمازسه م مسئول اولورم “ دییه رك انسانلرڭ ايمانلرينه خدمت ایتمك ایچون دویدیغی مسئولیت دویغوسنی اورته یه قويويوردي . كلنلره رسالۀ نورڭ سنّت سنیه أوزرنده یوروین ، بدعالرله و سیاستله بولاشمامش ، تر تمیز ، یوكسك و استقامتلی یولنی درس ویرییوردی . كندیسنی دیڭله ین طلبه لری بو صحبتلردن آلدیقلری فيضي ، ” أویله اخلاص ، نورانیت و فیضیت طولو بر هوا اولوردیكه صانكه باشمزده قوش وار دە اوچاجقمش كبی پر دقّت ديڭلردك “ دییه آڭلاتييورلر . آلدیقلری بو یوكسك فیضڭ تأثيري آلتنده مملكتلرینه دوندكلرنده ایسه ، زمانڭ شدّتلی باصقی و تهديدلرندن هیچ قورقمقسزين درت الله نور خدمتنە صاحب چیقییور ، خدمت اوغرینه كركن هر تورلی فداكارلغی كوسترییورلردی .
![خسرو أفندینڭ ١٩٥١ - ٧١ ییللری آراسنده یگرمی سنه خدمت ایتدیگی أوڭ آوليدن كورونوشي – اسپارطه](images/husrev-ustad-ev-avlu-370x244.jpg)
خسرو أفندینڭ ١٩٥١ - ٧١ ییللری آراسنده یگرمی سنه خدمت ایتدیگی أوڭ آوليدن كورونوشي – اسپارطه
طلبه لرینڭ دنیوی - اخروی هر دردیله ، صيقينتيسيله و مسئله سیله حساسیتله و صبرله علاقه دار اولان خسرو افندی ، هر تورلی سؤاله - چوغی زمان داها كندیسنه صورولمادن - تطمینكار جوابلر ویرییوردی . بر یاندن دە طلبه لرڭ - رسالۀ نور طلبه سی اولمه نڭ بر كرگي اولارق - یازوب كتیردكلری رساله لرڭ آرقه سنه دعالر یازییور ، ‘ قرداشم سن بڭا خزینه كتیردڭ ! ‘دییه كندیلرینی تلطیف ایدییوردی . یازدیغی هر دعا ، طلبه لرینه جدّی بر شوق عنصری اولویور و قلمله خدمتده اوصانمدن دوام ایدییورلردی .
خسرو افندی صحبتلرنده ، ایمان و قرآن حقیقتلرینی ، رسالۀ نورلرڭ اهمیتنی ، رسالۀ نورڭ خدمت اساسلرینی ، بدیع الزمان حضرتلرینڭ معنوی مقام و وظیفه سنی ، ایمان و قرآن دعواسنی ، قلمله نورلره خدمت ایتمه نڭ قیمتنی ، آخرزمان فتنه لرندن قورتولوش یوللرینی ، صیق صیق قارشيلاشيلان بعض فقهي مسئله لری ، سنّت سنيه يه اتّباع ایتمه نڭ فضيلتنى آڭلاتييوردي . طلبه لرینه اسلامی اخلاق و آدابه صوڭ درجه رعایت ایتمه لرینی تلقین ایدییور ، اسلامیتی هر جهتله یاشامه یه غیرت ایدن بر نسل یتیشدیرمگه چالیشییوردی . نورڭ مشتاق طلبه لری ، ” بنم یانمده دنیا یوقدر ! “ دیین خسرو أفندینڭ صحبتلرنده عادتا كندیلرندن كچییورلر ، دنیوی دردلرندن صييريلييورلر ، خسرو أفندینڭ دیلنده بلّورلاشان حقیقتلرله معنوی عالملره سیاحت ایدییورلردی . طلبه لرینڭ نظرنده خسرو افندی رسالۀ نورڭ جسم كییمش حاليدي . زیرا رسالۀ نورڭ اورته یه قویدیغی قوتلی ایمان و كوزل اخلاقی اونڭ ذاتنده كورویور و حقیقتلرینی اونڭ لسانڭدن درس آلییورلردی . بدیع الزمان حضرتلری اونڭ ایچون ” سر اخلاصه تام مظهر اولدی “ دیمشدی . رسالۀ نورده كي یوكسك حقیقتلری ، اڭ عوامدن برینڭ ده آڭلایابیله جگی شكلده بسیط مثاللرله قولایجه آڭلاتييوردي . بونڭ ایچون صحبتلری دیڭله ینلر أوزرنده عظیم تأثيرلر بيراقييوردي .
شیمدی خسرو أفندینڭ صحبتلرینه بر نمونه اولارق ، ١٩٦٣ ییلنده یاقین طلبه لریله یاپدیغی بر درسنی او زمان سعید نوری أفندینڭ طوتدیغی نوطلردن تعقیب ایدییورز .
” بز قرآنڭ علمنی أوگرنییورز “
” سزڭ هیچ معلوماتڭز اولماسه دە سزڭ اخلاقیڭز ، درستلگیڭز سزی باشلرده كزدیرر . بنم اڭ چوق دقّت ایتدیگم ، اخلاق سویه سیدر .
شیمدی یه قدر قرآنڭ نه دیدیگی حقّنده معنا ویریلییوردی . مثلا :
[ الْحَمْدُ لِلهِ رَبِّ الْعَالَم۪ينَ ] الحمد للّٰه ربّ العالمين : ” بالجمله حمد ثنا جناب حقّه محسوسدر . او دە عالملرڭ ربّیدر “ كبی ( معناسی ویریلییور ) ایدی . فقط ( شیمدی ) رسالۀ نور بونی آچییور . یعنی بز نه ايچون الحمد لله دییە جگز ؟ بونی غایت تفصیلاً ایضاح ایدییور . “
هم ( خسرو افندی ) استادمز ( ر ض ) بسملۀ شريف حقّنده بر ایضاح یاپدیكه جهانه دگردر .
هم سكز یوز سنه أوّل كفرله مجادله ایدن و كرامتلری مسلم و غیر مسلملر آراسنده تواتر كسب ایتمش اولان استادمز غوص اعظم ( ق س ) شیخ گیلانی حضرتلرینڭ ، مبارك قدسی استادمز بدیع الزمان سعید نورسی حضرتلرینه خطابًا : ” سن دار الحكمة الاسلاميه ده اعضا بولونويورسڭ . كویا مسلمانلرڭ یاره لرینه چاره بولمق ایچون چالیشییورسڭ . حالبوكه آصیل خسته سنسڭ “ دییه اولان اخطارینی ایسه ، ( خسرو افندی استادمز ) بزه بويوردقلرنده ، اصل اصلاح ایدیله جك اولان نفس ایسه هپمزڭ كندی نفسلری اولدیغنی بيلديرديلر .
هم یینه حضرت غوص اعظمڭ ( ر ض ) مقامنی خبر ویرمك ایچون او مشهور ‘ قُمْ بِاِذْنِ اللهِ – اللّٰهڭ اذنیله قالق‘ دییه پیشمش طاووغی آیاغه قالدیرمه سی اولان خارقه كرامتلرینی آڭلاتدیلر . و بو صیره ده كندیلری أویله خوش بر ادا ایله ‘ قوم باذن اللّٰه‘ دیدیلركه ، بتون ئولمشلر ديريله جك ظن ایتدك ! جناب حقّ كندیلرندن ابدًا رضی اولسون ، آمن !
هم یینه مبارك و قدسی استادمز ( ر ض ) افندیمز ( خسرو افندی ) ، كندیلرینه ارادۀ جزئیه ، ارادۀ كلّیه حقّنده اولان بر سؤال توجیه ایدیلدیگنده شویله بیوردیلر :
” سنڭ اون بیڭ لیره پاره ڭ واردر . البسه آلاجقسڭ . اڭ اییسنی آلیرسڭ . كندڭ بر شی یییه جكسڭ ؛ اوینه دخی اڭ اییسنی آلیرسڭ . مادام سڭا جناب حقّ عقل كبی قیمتلی بر نعمت احسان ایتمش . أویله ایسه اونڭله اعمالڭ ( عمللرڭ ) دخی اڭ اییسنی یاپ . یعنی ناصلكه ، كييه جگڭ و ييه جگڭ اڭ فناسنی آلوب اللّٰه بڭا بونی آلديرتييور دییه مییورسڭ . أویله ایسه اعمالڭ دخی اڭ خیرلیسنی سچ و اڭ اييسيله عمل ایت . او زمان نور أوستنه نور بولورسڭ . “
( خسرو افندی استادمز بویوردیكه : ) هانگی انسانڭ هانگی شیئی چوق ایسه اوندن او خصوصده استفاده ایدیلیر . مثلا باغ بوزومي زماننده مركب ایله أوزوم كتیرن بر انسان هر ایسته ینه ویرر ؛ فقط سپت ایله كتیرن ایسه هركسه ویرمز . عینًا بویله ؛ دینی معلومات ایله كندینی یتیشدیرن بر كیمسه باشقه لرینه دە فائده لی اولمسی ایچون أوگرندكلري حقیقتلری باشقه لرینه آكلاتوب اونلری یتیشدیرمسی لازم .
هم یینه استادمز ( ر ض ) افندیمز ، جهنّم خصوصنده بزلری دهشتلی اجتنابه دعوت ایدرك جهنمده كی عذابلری ، اشكنجه لری ایضاح ایدرك قورقويه دعوت ایتدی . و بو خصوصده درسلرینی یحیینڭ ( ع م ) ‘ جهنمدن چوق قورقديغني و باباسی زكریا ( ع م ) هر زمان خلقه خطاب ایدركن اوغلی یحیی ( ع م ) یوق ایسه جهنمدن ، اگر خلقڭ ایچنده وار ایسه جنتدن بحث ایتدیگنی بزه تفصیلاً آڭلاتدي .
هم دخی بزم جناب حقّه هر زمان و هم آڭ ( دائما ) محتاج اولدیغمزی شویله بر مثال ایله آڭلاتارق بزلرڭ دائما جناب حقّه قارشي شاكر حميد ( شكر ایدن و حمد ایدن ) اولمه مزي سويلردي . ” سزلره بر ایشی اولان بر انسان كلسه ، سزی مدح ايتسه ، سز اوڭا قلبًا دیرسڭزكه ، ‘ هایدی اورادن طالقاووق آدم ! ایشڭ بیته جك ده اونڭ ایچون بویله قونوشويورسڭ ديه رد ايدرسڭز . أویله ده انسان جناب حقّه هر زمان نهایتسز درجه ده محتاج ایكن ، جناب حقّ هركسه ایسته سه ده ایسته مه سه ده نعمتلرینی ویردیگی حالده بعض انسانلر اونی خاطرلامه يوب آنجق بعض ألی یتیشمدیگی خصوصلرده اللّٰهه ال آچسه ناصل اولور ؟ فقط انسان جناب حقّه شدّت احتياجنى هم آڭ آڭلایوب اوڭا ال آچسه نیاز ایدوب يالوارسه البته اللّٰه ردّ ايتمز . هم ال آچسه ، هم ده بعض خصوصلرده باش قالدیرسه طالقاووق و كاذب ( یالانجی ) اولارق رد ایدیلیر . جناب حقّ جمله مزی راضی اولدیغی شكلده خدمت ایمانیه و قرآنیه ده استخدام ایتسین . آمین بحقی سيّد المرسلين . “
هم یینه توبه حقّنده استادمز ( ر ض ) بویورویور : ” دواملی توبه ایتمك لزومني و توبه نڭ كناه ایشله نن زمانه منحصر اولمدیغنی آڭلاتارق ، بو خصوصده سلیمان و ایوب عليه السّلاملري أورنك اولارق كوستردكدن صوڭره قرآن عظیم الشانده واقع اولان آیتلری یعنی [ نِعْمَ الْعَبْدُ اِنَّهُ اَوَّابٌ ] آیت كریمه سنی و اونلر حقّنده ، ” او نه كوزل قولدر ! دائما توبه ایدردی “ دییه اونلرڭ كناهلری یوق ایكن توبه ایتدكلرینی و مدح الهيه مظهریتلرینی آڭلاتیر و بزم ده هر زمان توبه كار اولمه مزي بویوروردی . “ [١]
![خسرو أفندینڭ ، ١٩٦٣ ‘ ل ارده ساعد نوری خواجه افندی طرفندن قلمه آلینان صحبتندن ایكی صحیفه](images/husrev-ustad-sohbet.png)
خسرو أفندینڭ ، ١٩٦٣ ‘ ل ارده ساعد نوری خواجه افندی طرفندن قلمه آلینان صحبتندن ایكی صحیفه
خسرو أفندینڭ صحبتلرینه دائر بوندن صوڭره كی قيصيملرده آقتاريلان نقللر ایكی یوزدن فضله طلبه سیله یوز یوزه یاپیلان كوروشمه لرده آڭلاتيلانلردن آلینارق درلنمشدر .
رسالۀ نورڭ اساسلرینی طلبه لرینه دواملی صورتده آڭلاتان خسرو افندی ، صداقت و ثبات خصوصنه دە صیق صیق دقّت چكردی . زیرا ایمان و قرآن خدمتی پك چوق زورلقلرله دوام ایدییوردی . باصقیلر ، كوزتله مه لر ، اشكنجه لر ، ظلملر ، محكمه لر ، حپسلر ایستر ایسته مز رسالۀ نوردن استفاده ایتمك ایسته ینلری قورقوتویور ، رسالۀ نور دعواسنی اوموزلامق ایسته ینلری تدیرگین ایدییوردی .
خسرو افندی بو زور شرطلر آلتنده خدمت ایدن طلبه لرینی شویله مژده لردي : ” ایلریده چوق ذاتلر كلیر ، سزی چوق كچرلر . اما ثواب جهتنده كچه مزلر . چونكه اونلرڭ آلمش اولدیغی ثوابلري سزڭ ده دفتر حسناتيڭزه یازارلر . صادق قاليرسه ڭز تمل اولورسڭز . اوت ، علمده چوق ایلری ذاتلر كلیر ، سزی چوق دفعه كچرلر . ( فقط ثواب جهتنده كچه مزلر ) “ [٢]
زمان زمان ، ” قرداشم ! نورجيسڭ ، ناصل قورقارسڭ ؟ قورقارسڭ ، ناصل نورجيسڭ ؟ “ دییه رك طلبه لرینه جسارت آشیلایان خسرو افندی ، ” میوه لی آغاچ كبی اولڭ ! انسانلر اوڭا طاش آتاركن ، او انسانلره میوه آتار “ دیردی . ” مصیبتلره قارشی أویله متن و أویله سنه طایانیقلی اولملیسڭزكه ؛ مثلا سرعتلی آقینتیسی اولان بر نهرڭ تام اورته سنده باشنی قالدیرمش بر قیا پارچه سی كبی اولملیسڭز . نهرڭ صویی ، او نهرڭ اورته سنده باش چیقارمش قيايي یرندن سوكوب آتمق ایچون ، متمادیًا قيايي قوپارمق ایچون چالیشیر . باش چیقاران قیا دە صاغيندن و صولندن كلن صو آقينتيسني اوموزی أوزرندن سن ده كچ ، سن ده كچ دییه رك مقابله ایتدیگی كبی ، سز ده سزه كلن مصيبتلرە سن ده كچ ای مصیبت ، سن ده كج دیيڭز . “ دییه رك متانت درسی ویرردی .
یینه ، ” بز بوكونه قدر اللّٰه یولنده پك چوق صیقینتیلر چكدك . براز دە اللّٰه یولنده سز چكڭ . دویدیغڭز بعض شیلره قارشی صاغر اولون و صبر ايدڭ “ [٣] كبی تلقيناتلرله طلبه لرینی ، ایمان خدمتی یولنده قارشيلاشيلمه سي محقّق اولان صیقینتی و امتهانلره قارشی اللّٰه رضاسی ایچون صبرلی و حاضرلقلی اولمەیە دعوت ایدردی .
اوچنجی فیلیز اولان بو یڭی نور طلبه لری رسالۀ نوردن قزاندقلری ایمان و خسرو افندیدن آلدیقلری صداقت و ثبات درسلری سایه سنده هیچ تعویض ویرمدن حقّ بیلدكلری یولدن شاشمييورلردي . هیچ بر ظلم و باصقی دە اونلری بو یولدن آليقويامييوردي . بر نور طلبه سی موضوع ایله ایلگیلی بر خاطره سنی شویله آڭلاتمقده در :
” بر كون اسپارطه ده ، استادمزڭ زیارتنه كیدركن یولده قارشیمه بر پولیس چیقدی . صوردی : ‘ نره یه كیدییورسڭ ؟ ‘ ’ شوراده بویوك بر ذات وار ، اونی زیارته كيدييورم دیدم . ‘ زیارت ایده جك باشقه كیمسه بولامدڭمي ؟ ‘ دیدی . بن ده ، ‘ بولامادم دیدم . بونڭ أوزرینه ألمده كی چانطه يي چكوب آلدی و اونڭله بنی دوگمه يه باشلادی . صوڭره بیراقدی . بن ده يولمه دوام ایتدم . استادمزڭ حضورینه كیردگمده باشمدن كچنلري آڭلاتدم . استادمز ، اوراده كی قرداشلره بنی كوستره رك شویله دیدی : ‘ ایشته كورییورسڭز ؛ بزم طلبه مز بویله در ، طاياغي یر ، صداقتی و ثباتی صارصیلماز ، یینه كلیر . “ [٤]